Szkolenie dla nauczycieli o edukacji włączającej.
![](https://teatr21.pl/wp-content/uploads/2021/09/oswoj-foto-21.jpg)
Priorytetem tegorocznej edycji jest wzrost kompetencji wśród uczestników w obszarze włączania i różnorodności. Celem projektu “O!SWÓJ” jest upowszechnienie idei edukacji włączającej oraz inspirowanie do pracy innowacyjnymi metodami z obszaru pedagogiki teatru. Chcemy kształcić umiejętności projektowania włączającego pola edukacyjnego oraz wspierać nauczycieli w procesie edukacyjnym za pomocą twórczych narzędzi z obszaru sztuki.
Tegoroczny “O!SWÓJ” w całości realizowany będzie on-line. Dzięki temu projekt po raz pierwszy jest dostępny również dla osób spoza województwa mazowieckiego. Program tworzony jest przez pedagożki teatru, badaczki i artystów związanych z Teatrem 21, w oparciu o spektakle i doświadczenie tego warszawskiego zespołu teatralnego, którego aktorami są osoby z zespołem Downa i autyzmem.
“Jedną z misji Teatru 21 i Centrum Sztuki Włączającej jest włączanie tematów dotyczących niepełnosprawności i sztuki tworzonej przez osoby z niepełnosprawnościami w główny nurt edukacji szkolnej. Szkoła potrzebuje oswojenia. Za pomocą rozmaitych metod: warsztatowych, wykładowych, z zakresu pedagogiki teatru czy porozumienia bez przemocy, chcemy zaproponować kompleksowy kurs oswajania różnorodności w edukacji” – mówi Justyna Sobczyk, prezeska Fundacji Teatr 21.
“O!SWÓJ 2021” podzielony został na cześć nauczycielską i uczniowską. W części nauczycielskiej pedagożki i pedagodzy otrzymają 62 godziny szkoleniowe, w tym m.in. 12 godzin kursu “Porozumienia bez Przemocy w edukacji”, warsztaty z pisania włączających scenariuszy lekcji, wykłady z zakresu studiów o niepełnosprawności czy konwersatoria o reprezentacji niepełnosprawności w literaturze i teatrze dla dzieci i młodzieży. Następnie, w części uczniowskiej, każda z klas biorących udział w projekcie dostanie dostęp on-line do wybranego spektaklu Teatru 21. Po obejrzeniu przedstawienia, zorganizowana zostanie “Lekcja oswajania”, która będzie spotkaniem uczennic i uczniów dwóch klas z aktorem lub aktorką Teatru 21 i pedagożką / pedagogiem teatru. Spotkania te będą zogniskowane wokół tematów podejmowanych przez Teatr 21, który opowiadając o sytuacji osób z niepełnosprawnościami za pomocą spektakli, równocześnie tworzy przestrzeń do dyskusji o kondycji współczesnego społeczeństwa.
CHCESZ WZIĄĆ UDZIAŁ W O!SWÓJ 2021?
Do udziału w tegorocznej edycji “O!SWÓJ 2021” zapraszamy 10 nauczycieli i nauczycielek z Warszawy i 10 spoza niej.
Decyduje kolejność zgłoszeń.
Udział w projekcie jest bezpłatny.
Wszystkich chętnych prosimy o zapoznanie się z harmonogramem projektu i wypełnienie formularza zgłoszeniowego: https://bit.ly/OSWOJ-2021-formularz
Zgłoszenia przyjmowane są do 23 września 2021.
WYPEŁNIJ FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY
HARMONOGRAM PROJEKTU
O!SWÓJ 2021 – część nauczycielska
terminy spotkań weekendowych dla nauczycieli_lek
—————-—————-—————-
I BLOK 2-3 października 2021
—————-—————-—————-
2 października 2021 (sobota) / 10:00 – 12:30, 13:00 – 15:30
Inauguracja projektu O!SWÓJ 2021 – wprowadzenie w projekt O!SWÓJ i działalność Teatru 21
prowadzenie: Justyna Sobczyk i członkowie zespołu Teatru 21
Pierwsze spotkanie uczestników i uczestniczek będzie nastawione na wprowadzenie grupy w historię Teatru 21, ukazanie jego drogi, która rozpoczęła się w 2005 roku w Zespole Szkół Specjalnych “Dać Szansę”, aż do dnia stworzenia społecznej instytucji kultury: Centrum Sztuki Włączającej w Warszawie.
Podczas pierwszego spotkania uczestnicy i uczestniczki programu spotkają się również z aktorami i aktorkami Teatru 21, którzy opowiedzą o swoim doświadczeniu, pracy, zespołowości i najważniejszych rolach.
—
3 października 2021 (niedziela), 10:00 – 12:30
Lista (nie)obecności – reprezentacja niepełnosprawności w podręcznikach szkolnych – wykład / konwersatorium
prowadzenie: dr Marta Sałkowska (Collegium Civitas)
Obecności/nieobecności ludzkiej różnorodności w systemie kształcenia. Przyjrzymy się w jaki sposób społeczne i kulturowe reprezentacje niepełnosprawności są obecne/nieobecne w dyskursie edukacyjnym. Zespół badawczy realizujący projekt „Lista (nie)obecności. Niepełnosprawność w podręcznikach szkolnych”: dr Marta Sałkowska, Magda Szarota, Magdalena Kocejko i Angelika Greniuk. Badania partycypacyjne, w których współuczestniczą osoby z niepełnosprawnościami są prowadzone w Collegium Civitas i współfinansowane ze środków PFRON – Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach programu „Reprezentacje niepełnosprawności w kulturze i edukacji”.
—
3 października 2021 (niedziela), 13:00 – 15:30
Reprezentacje niepełnosprawności we współczesnej literaturze dziecięcej i młodzieżowej – wykład / konwersatorium
prowadzenie: dr Alicja Fidowicz (Uniwersytet Jagielloński)
Zaproszenie do analizy reprezentacji niepełnosprawności we współczesnej literaturze dla dzieci i młodzieży, zarówno polskiej, jak i obcej. Ponadto, uczestnicy będą mogli zapoznać się z badaniami dotyczącymi recepcji tego tematu przez uczniów szkół podstawowych, jak również ze strategiami narracyjnymi obecnymi w tych dziełach oraz ich wpływem na postrzeganie różnych rodzajów niepełnosprawności w kulturze.
—————-—————-—————-
II BLOK 16-17 października 2021
—————-—————-—————-
16-17 października 2021 (sobota i niedziela), 10:00 – 12:30 , 13:00 – 15:30
Ćwiczenia z patrzenia – warsztat
prowadzenie: Justyna Wielgus (Teatr 21)
Praca wokół spektakli Teatru 21 i książki Rosemarie Garland-Thomson “Gapienie się, czyli o tym jak patrzymy i jak pokazujemy siebie innym”.
Co się może wydarzyć na linii patrzącego i oglądanego? Dlaczego się gapimy? Ile rodzajów patrzenia istnieje? Od czego odwracamy wzrok? Te i wiele innych pytań stanowią zaproszenie do praktycznego zbadania swoich nawyków postrzegania, do analizy spojrzenia i pojęcia “normy” jako konstruktów społeczno-kulturowych, do sprawdzenia, jak nasza percepcja buduje naszą rzeczywistość.
—————-—————-—————-
III BLOK 6-7 listopada 2021
—————-—————-—————-
6 listopada 2021 (sobota), 10:00 – 12:30, 13:00 – 15:30
Nauczyciel – lider – nowe przywództwo wśród młodych – warsztat
prowadzenie: Agnieszka Szymańska (Szkoła Liderów)
Podczas warsztatu uczestnicy poznają koncepcję przywództwa włączającego opracowaną przez Fundację Szkoła Liderów. Sprawdzą swój potencjał liderski, dowiedzą się jakimi cechami charakteryzuje się lider oraz jak korzystając z wiedzy o przywództwie włączyć młodzież do wspólnego działania. Warsztat prowadzony będzie aktywnymi metodami z wykorzystaniem pracy na doświadczeniach uczestników.
—
7 listopada 2021 (niedziela), 10:00 – 12:30, 13:00 – 15:30
Aktywizm i sojusznictwo z osobami z niepełnosprawnościami – warsztat
prowadzenie: Magda Szarota (Humanity in Action Polska)
Osoby z niepełnosprawnościami to największa i najbardziej zróżnicowana mniejszość na świecie. Wiele z tych osób to świetni liderzy/liderki, którzy inicjują ruchy społeczne, prowadzą organizacje pozarządowe, wytyczają ważne aktywistyczne ścieżki i dzięki temu starają się zmieniać świat na lepszy. Mimo tego ich aktywistyczny know-how nadal pozostaje w cieniu dominujących debat o trzecim sektorze czy nieformalnej edukacji na rzecz praw człowieka. Na takim podejściu tracą wszyscy. Dlatego na naszych zajęciach weźmiemy na warsztat wybrane dobre praktyki z całego świata, które ilustrują mądry aktywizm i sojusznictwo na rzecz niepełnosprawności i zmiany społecznej. Zastanowimy się co-i-jak edukatorzy/edukatorki mogą robić na co dzień i od święta, żeby wzmacniać ruch osób z niepełnosprawnościami.
—————-—————-—————-
IV BLOK: 20-21 listopada 2021
—————-—————-—————-
20-21 listopada (sobota i niedziela), 10:00 – 12:30, 13:00 – 15:30
Różna reprezentacja niepełnosprawności w literaturze i teatrze współczesnym – wykład / konwersatorium / ćwiczenia
prowadzenie: Justyna Lipko-Konieczna (Teatr 21)
Warsztaty będą okazją do zapoznania się z różnymi reprezentacjami niepełnosprawności w literaturze dla dzieci i młodzieży. Okres dorastania to czas, w którym porządkujemy nasze myślenie o rzeczywistości, w którym proces socjalizacji, łączy nabywanie kompetencji poznawczych, kompetencji społecznych i kulturowych z rozwojem myślenia opartego na stereotypach. W samym stereotypie, będącym pewnym uproszczeniem postrzegania związanym z nawykiem, nie ma jeszcze nic złego. Problem, kiedy uproszczeń i klisz używamy w myśleniu i porządkowaniu ludzi, a człowieka naprzeciw nas zastępują kategorie. Niepełnosprawność to kondycja, która wiąże się z silnym splotem myślenia stereotypowego w odbiorze społecznym. Stąd tak wielkie znaczenie rozwijania wrażliwości w najmłodszych i edukowania poprzez pokazywanie przykładów z obszaru literatury i sztuki pozytywnych, łamiących stereotyp reprezentacji niepełnopsrawnosci. Warsztaty dla nauczycieli będą okazją do uchwycenia mechanizmów stygmatyzacji niepełnosprawności w wybranych pozycjach klasyki literatury (Baśnie Braci Grimm, “Tajemniczy ogród”, “Chata Wuja Toma”) i poznania współczesnych pozycji z obszaru literatury łamiących stereotyp (“Tipi i ja”, “Lampka”, czy “Malko”).
—————-—————-—————-
V BLOK 27-28 listopada 2021
—————-—————-—————-
27 listopada 2021 (sobota), 10:00 – 12:30, 13:00 – 15:30
Lekcja włączająca – projektowanie własnych zajęć – warsztat
prowadzenie: Katarzyna Piwońska (Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego), Justyna Sobczyk (Teatr 21)
Warsztat pisarski dotyczący projektowania scenariusza lekcji na potrzeby portalu Teatroteka Szkolna, który pozwoli uczestnikom na przyjrzenie się specyfice zajęć wykorzystujących metody pedagogiczno-teatralne w pracy z grupą. Podejmiemy namysł nad tym, jak działania teatralne można łączyć z rozmową o ważnych dla młodych ludzi zagadnieniach i budować na tej podstawie scenariusze lekcji.
Zastanowimy się, jak możemy podejmować tematy z obszaru edukacji włączającej w atrakcyjny i jednocześnie bezpieczny dla grupy sposób.
Rezultatem tego warsztatu może być kilka scenariuszy lekcji, które zostaną opublikowane na portalu Teatroteka Szkolna, który oferuje pedagogom bezpłatny dostęp do konspektów zajęć, pogrupowanych według poziomów nauczania.
—
28 listopada 2021 (niedziela), 10:00 – 12:30, 13:00 – 15:30
Podsumowanie projektu O!SWÓJ 2021
Justyna Sobczyk, Justyna Lipko-Konieczna, Justyna Wielgus (Teatr 21)
Otwarcie pola do rozmowy o całym doświadczeniu projektu “O!SWÓJ 21”, wymiana zdań i kontaktów – sieciowanie grupy i zachęta, by pozostać w twórczym kontakcie z CSzW i sobą wzajemnie.
—————-—————-—————-———
Porozumienie bez Przemocy w szkole – warsztaty on-line
Warsztaty z komunikacji “Porozumienia bez Przemocy” prowadzone przez Joannę Berendt, Paulinę Orbitowską-Fernandez i Magdalenę Sendor.12-godzinny cykl zajęć on-line pozwalający poznać fundamenty Porozumienia bez Przemocy Marshalla Rosenberga, jak również zgłębiać jego praktyczne zastosowanie w edukacji.
Czym jest empatia i jak ją praktykować? Co nam pomaga a co utrudnia bycie w kontakcie ze sobą oraz drugą osobą? Jak zadbać o siebie w trudnych sytuacjach? Jak budować takie relacje z uczniami, jakich chcemy? Jak mówić i słuchać ucznia, by wspierać rozwój odpowiedzialnego i szczęśliwego człowieka? Jak w pełni rozumieć i usłyszeć drugą stronę (ucznia, rodzica, współpracownika)? Jak budować relacje oparte na zaufaniu i współpracy? Jak rozwiązywać konflikty w klasie, w grupie, między uczniami i nie tylko, aby konflikt stawał się początkiem zrozumienia i rozwiązania?
terminy spotkań:
12 października 2021 | wtorek | g. 18:00 – 20:00
19 października 2021 | wtorek | g. 18:00 – 20:00
26 października 2021 | wtorek | g. 18:00 – 20:00
2 października 2021 | wtorek | g. 18:00 – 20:00
9 listopada 2021 | wtorek | g. 18:00 – 20:00
16 listopada 2021 | wtorek | g. 18:00 – 20:00
—————-—————-—————-———
Lekcja oswajania – warsztaty on-line dla klas
termin ustalany indywidualnie
Każda z klas biorących udział w projekcie dostanie dostęp on-line do spektaklu Teatru 21. Po obejrzeniu spektaklu przez uczniów, zorganizowana zostanie dla nich “Lekcja oswajania”. Będzie to spotkanie uczniów z aktorem / aktorką Teatru 21 i pedagożką / pedagogiem teatru. W działaniach będą uczestniczyć klasy nauczycieli biorących udział w blokach warsztatowo-wykładowych projektu “O!SWÓJ 21”.
Tematem spotkań będą zagadnienia podejmowane przez Teatr 21, który opowiadając o sytuacji osób z niepełnosprawnościami za pomocą spektakli, równocześnie tworzy miejsce dla rozpoczęcia dyskusji o kondycji współczesnego społeczeństwa.
Wiemy, że dla wielu uczennic i uczniów będzie to pierwsza okazja do bezpośredniego spotkania z osobą z niepełnosprawnością intelektualnie. Chcemy skonfrontować dzieci i młodzież z tematyką niepełnosprawności stwarzając realną możliwość kontaktu i obcowania z aktorami. “Lekcja oswajania” będzie okazją do działania i rozmowy, której tematem jest nie tylko niepełnosprawność, ale również teatr, a konkretnie teatr zaangażowany społecznie, włączający osoby z różnych grup do procesu twórczego.
PROWADZĄCE:
Joanna Berendt – certyfikowana trenerka NVC, mediatorka, akredytowany coach PCC ICF. Prowadzi szkolenia z komunikacji, coachingu oraz budowania relacji i przywództwa. Towarzyszy w rozwoju menadżerom, organizacjom, przedsiębiorcom, rodzinom i szkołom. Od lat działa na rzecz tworzenia systemów, relacji w oparciu o dialog, szacunek, zaufanie oraz harmonijne wykorzystanie wewnętrznego potencjału jednostek. Jest współautorką książki “Empatia zmienia nas, zmienia szkołę, zmienia świat. Scenariusze zajęć Porozumienia bez Przemocy dla nauczycieli.”
dr Alicja Fidowicz – asystentka na Wydziale Polonistyki UJ, polonistka i slawistka. Autorka monografii naukowych: “Wiejskie dzieciństwo: Branko Ćopić i Tadeusz Nowak” (2018) i “Niepełnosprawność w polskiej literaturze XX i XXI wieku dla dzieci i młodzieży”, tłumaczka (“Biały wąż: baśnie i bajki słoweńskie”, 2020).
Justyna Lipko-Konieczna – dramaturżka, pedagożka i badaczka teatru. Absolwentka Wydziału Wiedzy o Teatrze Akademii Teatralnej w Warszawie, ukończyła studia doktoranckie w Instytucie Kultury Polskiej UW. Współtwórczyni programu studiów Pedagogika Teatru (Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Instytut Kultury Polskiej UW). Autorka kilkudziesięciu scenariuszy teatralnych. W latach 2011-2015 dramaturżka Teatru Studio im. St. I. Witkiewicza w Warszawie. Od 2012 roku dramaturżka Teatru 21. Współpracowała m.in. z Teatrem Dramatycznym, gdzie współtworzyła spektakle: Per Gynt. Szkice z Dramatu Henryka Ibsena, Córeczki, z Narodowym Starym Teatrem w Krakowie Szewcy, Teatrem Powszechnym w Warszawie Superspektakl, Teatrem Zagłębia w Sosnowcu Wróg. Instrukcja obsługi, z Teatrem Polskim w Bydgoszczy Mur, Wielce Szanowna Pani. Współreżyserka spektaklu “Kuracjuszki” zrealizowanego przez Stowarzyszenie Pedagogów Teatru i Teatr Powszechny w Warszawie. Od stycznia 2020 współkieruje Centrum Sztuki Włączającej.
Paulina Orbitowska-Fernandez – trenerka empatycznej komunikacji, business coach, b. dyrektorka prywatnej szkoły, promotorka idei zwinnych metod zarządzania projektami w edukacji w Polsce.
Katarzyna Piwońska – pedagożka teatru i redaktorka. Absolwentka filologii polskiej ze specjalnością nauczycielską i teatrologiczną Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Od 2012 roku współpracuje z Instytutem Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie w ramach badań i programów z zakresu edukacji teatralnej (Lato w teatrze, Teatroteka Szkolna, Teatralny Plac Zabaw Jana Dormana). Stypendystka Ministra Kultury w dziedzinie animacji i edukacji kulturalnej. Zawodowo interesuje ją przede wszystkim obszar współpracy szkoły i teatru. Współpracuje z Fundacją Szkoła Liderów jako tutorka.
dr Marta Sałkowska – kierowniczka projektu „Lista (nie)obecności. Niepełnosprawność w podręcznikach szkolnych” realizowanym w Collegium Civitas. Doktorka socjologii, pracuje w Instytucie Socjologii CC. Wykładowczyni akademicka, badaczka studiów o niepełnosprawności, sojuszniczka osób z niepełnosprawnościami. Współpracowała z Biurem Rzecznika Praw Obywatelskich przy analizach związanych z sytuacją osób z niepełnosprawnościami (usługi asystenta, dostępność opieki medycznej), monitorowała wdrażanie Konwencji ONZ o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami w wybranych instytucjach administracji centralnej w Polsce. Autorka książki „Matka Downa. Piętno. Znaczenia. Strategie” (NOMOS 2015) oraz artykułów naukowych dotyczących sytuacji osób z niepełnosprawnościami.
Magdalena Sendor – certyfikowana trenerka NVC, mediatorka i coach. Przeprowadziła ponad 1000 godzin szkoleniowych w różnych środowiskach od biznesu po edukację.
Justyna Sobczyk – twórczyni warszawskiego Teatru 21, pedagożka teatru, reżyserka, wykładowczyni Akademii Teatralnej w Warszawie i Uniwersytecie Warszawskim. Ukończyła Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Akademię Teatralną w Warszawie oraz Universität der Künste w Berlinie – wydział pedagogiki teatru. Od 2014 roku z ramienia Instytutu Teatralnego kieruje studiami podyplomowymi Pedagogika Teatru, które realizowane są w partnerskiej współpracy z Instytutem Kultury Polskiej UW.
Reżyserka wielu spektakli m.in.: Ojczyzna w Teatrze Polskim w Poznaniu (2016), Szewcy w Narodowym Starym Teatrze w Krakowie (2017), Superspektakl w Teatrze Powszechny (2017), Mur w Teatrze Polskim w Bydgoszczy (2019). Wyreżyserowała także spektakl z warszawskimi nauczycielami pracującymi w szkołach publicznych pt. Ciało Pedagogiczne. Od stycznia 2020 współkieruje Centrum Sztuki Włączającej – powołanej przez Teatr 21 – społecznej instytucji kultury dedykowanej sztuce osób z niepełnosprawnościami oraz edukacji włączającej.
Magda Szarota – aktywistka na rzecz praw człowieka, socjolożka, amerykanistka i orientalistka – specjalizuje się w studiach o niepełnosprawności, które w ramach studiów doktorskich studiowała na Uniwersytecie Yale i brytyjskim Uniwersytecie w Lancaster. Jedna z inicjatorek ruchu kobiet z niepełnosprawnościami w Polsce. Od 2006 r. współtworzy Humanity in Action Polska, nagradzaną organizację pozarządową, która jako jedna z pierwszych w Polsce włączyła temat niepełnosprawności w edukację na rzecz praw człowieka.
Agnieszka Szymańska – pedagożka teatru, tutorka i producentka, od 10 lat współpracuje z Instytutem Teatralnym im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie obecnie przy programie Teatroteka Szkolna, prowadząc szkolenia dla nauczycieli i instruktorów teatralnych z zakresu pedagogiki teatru. Mentorka w programie “Przełącz się na młodzież” realizowanym przez Fundację Szkoła Liderów w ramach Programu “Młoda Warszawa. Miasto z klimatem dla młodych 2016-2020”. Absolwentka Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej (specjalności pedagogika ogólna i edukacja medialna), Podyplomowego Studium Menedżerów Kultury Szkoły Głównej Handlowej, Szkoły Pedagogów Teatru Instytutu Teatralnego.
Justyna Wielgus – współprowadząca Teatr 21. Performerka, autorka ruchu scenicznego, instruktorka ruchu, pedagożka teatru. Autorka ruchu scenicznego w spektaklach m.in.: Szewcy w reż.. J. Sobczyk (Narodowy Stary Teatr w Krakowie), Rewolucja, której nie było w reż. J. Sobczyk (Teatr 21/Biennale Warszawa), Wielce Szanowna Pani w reż. M. Peszko (Teatr Polski w Bydgoszczy). Twórczyni performansu PokaZ (Teatr 21; 2019) i realizatorka performansu Ciało w Ciało z Marylin (Teatr 21; 2021). Prowadzi warsztaty z zakresu improwizacji kontaktowej, świadomości ciała, alternatywnej motoryki oraz danceability. Współprowadzi zajęcia z teatru stosowanego w ramach podyplomowych studiów Pedagogika teatru (UW) oraz zajęcia z arteterapii na APS w Warszawie. Od stycznia 2020 współkieruje Centrum Sztuki Włączającej.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego