Przejdź do KONTAKT

Historia

Mała kronika Teatru 21. Poznajcie drogę teatru z jednym chromosomem więcej

Pandemia

2020 - ...

Druga połowa sezonu była czasem pełnym wyzwań, ale i odkryć. Wszystkie nasze próby musieliśmy przenieść do internetu i realizować na odległość. W odpowiedzi na potrzeby naszych widzów powołaliśmy w ramach “Pola ruchu” dostępne dla wszystkich zajęcia on-line z “Gyrokinesis – łagodna aktywacja” (prowadzone przez Ulę Wojtkowiak). Udostępniliśmy online rejestracje naszych spektakli m.in. “Indianie” (zasięg ok. 10 tys.), “Klauni, czyli o rodzinie. Odcinek 3” (zasięg ok. 8 tys.). Zaprosiliśmy do rozmowy gości i naszych widzów – dzięki temu powstały inspirujące spotkania m.in. “Matki rewolucji”, “Obrazy odrzucone”, “Rozmowa z aktorami Teatru 21”, “Niepełnosprawność i fotografia”

W czasie pandemii przede wszystkim pracowaliśmy nad dwoma projektami, które w całości odbyły się w internecie. W ramach projektu “Kultura w sieci” powołaliśmy do życia “Strategie przetrwania” oraz “EXIT”.

“Strategie przetrwania” to projekt, który zrodził się w czasie pandemii jako swojego rodzaju reakcja obronna na zaistniałą sytuację. Aktorzy i aktorki Teatru 21 – osoby z zespołem Downa i autyzmem – z przyczyny pandemii zostali pozbawieni możliwości pracy w teatrze.Działania aktorów stanowiły twórczą odpowiedź na zamknięcie w domu, brak możliwości kontaktu z przyjaciółmi, brak możliwości pracy. “Strategie przetrwania” są zapisem indywidualnego, twórczego radzenia sobie z lękiem i stresem związanym z pandemią. Projekt można określić jako swoiste archiwum prac, które przetwarzają doświadczenie izolacji. W ramach niego znajdują się: prace plastyczne, opowiadania, wiersze, bajka dla dzieci, pamiętniki, dzienniki, zdjęcia, krótkie filmy, zapisy snów, ambalaże oraz autorskie choreografie.

Czytaj więcej tutaj: https://teatr21.pl/strategie-przetrwania/

Projekt “EXIT”, kuratorowany przez Justynę Wielgus, to zaproszenie kierowane przez Centrum Sztuki Włączającej do artystów, dla których istotne jest budowanie relacji społecznych opartych na poszukiwaniu nowych formuł komunikacji. Każda z prac zrealizowanych w tym projekcie jest „wyjściem ku”. Czasem wychodzenie zostaje tu potraktowanie zupełnie dosłownie, lecz efekt artystyczny będący jego wynikiem jest zupełnie zaskakujący i odkrywczy. Piątka artystów: Karolina Wiktor, Erdmute Sobaszek, Daniel Kotowski, Michał Bałdyga i Diana Niepce tworzących swoje prace w ramach Exitu podejmuje kwestie naszych psychofizycznych uwarunkowań, przyzwyczajeń, nawyków, wyobrażeń i lęków, które tworzą barierę uniemożliwiającą przekroczenie metaforycznego progu odgradzającego nas od świata i projektują twórcze drogi wyjścia.

Czytaj więcej tutaj: https://teatr21.pl/exit/

Centrum Sztuki Włączającej / Sezon II: Gap się!

2019-2020

W drugim sezonie Centrum Sztuki Włączającej zatytułowanym “Gap się!”, koncentrowaliśmy się na praktykach widzenia, etyce spojrzenia, braliśmy pod włos kulturowe tabu związane z postrzeganiem niepełnosprawności w kulturze. Wychodząc od teorii intensywnego patrzenia, sformułowanej przez wybitną badaczkę kulturowych studiów nad niepełnosprawnością Rosemarie Garland-Thomson, włączaliśmy widza w obszar refleksji i działań.

 

Sezon „Gap się!” rozpoczął się od premiery spektaklu Trolle” w reż. Justyny Sobczyk – dedykowanego młodym widzom (uczniom klas I-III szkoły podstawowej). To zdarzenie teatralne zaprojektowane do grania w zwykłej, szkolnej klasie, w całości oparte na wzajemnym obserwowaniu się.

 

 

Idealnym partnerem dla działań Teatru 21 w sezonie „Gap się!” poświęconym kwestiom wizualności i widzialności, stała się Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki. Na zaproszenie Roberta Rumasa – kuratora wystawy „Zmiana ustawienia. Polska scenografia teatralna i społeczna XX i XXI wieku” – Teatr 21 zajął jedną z sal tej ekspozycji. W zaaranżowanej przez Ewę Machnio sali wystawowej znalazły się między innymi scenografie i rekwizyty ze spektakli i performansów Teatru 21 a sama sala stała się jego Domem Tymczasowym. Wystawa była czynna od 19 października 2019 do 19 stycznia 2020. Podczas jej trwania odbyły się wykłady (zobacz wszystkie wykłady na YouTube), spotkania, performanse i inne wydarzenia towarzyszące przygotowane przez Teatr 21.

 

 

W czerwcu i lipcu 2019 roku socjolożka dr Bogna Kietlińska i mgr Aleksandra Zalewska-Królak przeprowadziły dla Teatru 21 jakościowe badania eksploracyjne na temat “obrazów odrzuconych w przestrzeni publicznej”. Dzięki nim powstała lista obrazów najczęściej odrzucanych przez Warszawiaków, która została przetworzona przez artystę wizualnego Radka Stańca. Stworzył on pracę graficzną odwołująca się do gier ze spojrzeniem. Grafika w formie wielkoformatowych plakatów pojawiła się na terenie Warszawy w listopadzie.

 

 

Z inspiracji badaniami i grafikami powstał następnie performans „PokaZ”, w reż. Justyny Wielgus i opracowaniu dramaturgicznym Justyny Lipko Koniecznej. “PokaZ” to spotkanie z osobami, które z różnych względów przyciągają intensywne spojrzenia i nie wpisują się we współczesną cielesną oraz społeczną normę. Siódemka artystów i artystek z obszaru teatru, tańca i performansu zaprasza widzów do stworzenia unikatowej sytuacji performatywnej.

W czerwcu 2019 Fundacja Teatr 21 otrzymała, wraz z czterema partnerami z zagranicy, dofinansowanie na projekt “Crossing the Lines / Trasna na Line” z Programu Kreatywna Europa, w ramach którego przygotowujemy wspólne działania na skalę międzynarodową z zaprzyjaźnionymi teatrami z całej Unii Europejskiej. To przełom dla Teatru 21 i naszych partnerskich teatrów: Moomsteatern Malmö, The Blue Teapot Theatre Company, Compagnie de l’Oiseau-Mouche iTheater Babel Rotterdam.

Powołanie Centrum Sztuki Włączającej / Sezon I: Niepełnosprawność i społeczeństwo

2018-2019

Centrum Sztuki Włączającej powstało najpierw jako wspólne przedsięwzięcia Teatru 21 i Biennale Warszawa. Zadaniem CSzW jest rozwijanie idei inkluzji społecznej na polach sztuki, kultury i nauki. To projekt o charakterze inkluzywnym, międzyinstytucjonalnym, międzynarodowym, który w sposób pogłębiony zajmuje się sztuką i edukacją włączającą. Pierwszemu sezonowi działań w ramach Centrum Sztuki Włączającej nadaliśmy tytuł “Niepełnosprawność i społeczeństwo”. Jego głównymi tematami były społeczne mechanizmy niepełnosprawności, sposoby jej reprezentowania w sztuce, mediach, medycynie, nauce, mechanizmy wykluczania oraz polityczne strategie zarządzania niepełnosprawnością. W ramach pierwszego sezonu Centrum Sztuki Włączającej zorganizowane zostały wykłady z zakresu disability studies, warsztaty dostępne dla wszystkich (bez względy na pełnosprawność), powstała publikacja “Niepełnosprawność i społeczeństwo”. Zwieńczeniem sezonu był spektakl Teatru 21 “Rewolucja, której nie było”, który powstał z inspiracji wydarzeniami protestu rodzin osób z niepełnosprawnościami w Sejmie RP. Spektakl został nagrodzony na Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym “Boska Komedia” 2019.

 

Pełen program oraz publikację towarzyszącą pierwszemu sezonowi Centrum Sztuki Włączającej można znaleźć poniżej: 

Koprodukcje

2016-2018

Pierwsze koprodukcje Teatru 21. Powstaje spektakl dla dzieci “Indianie” zrealizowany wspólnie z Nowym Teatrem w Warszawie, “Superspektakl” koprodukowanany przez Teatr Powszechny w Warszawie oraz “Rewolucja, której nie było”, stworzony we współpracy z Biennale Warszawa.

Fundacja Teatr 21

2016

Powołana została Fundacja Teatr 21 z Radą Fundacji w składzie: Anna Smolar, Sylwia Chutnik, Katarzyna Czayka Chełmińska, Edwin Bendyk, Łukasz Świątkowski

Teatr 21 zostaje zaproszony na Kaliskie Spotkania Teatralne, jeden z ważniejszych, mainstreamowych festiwali w Polsce, który koncentruje się na aktorstwie.

czytaj więcej o Fundacji Teatr 21: https://teatr21.pl/fundacja-teatr-21/

Pierwsze zarobione pieniądze

2014

Aktorzy Teatru 21 otrzymują pierwsze honoraria za prezentację spektaklu “Statek miłości. Odcinek 1” na festiwalu Brave Festival. Od tego momentu wszyscy aktorzy Teatru 21 zarabiają za swoją pracę na scenie. 

...i my wszyscy. Teatralny serial

2012-2015

Jednym z członków Teatru 21 jest Piotr Swend, który od wielu lat wciela się w postać Macieja Lubicza w serialu telewizyjnym “Klan”. Na jednej z prób większość aktorów wyraziła wielką chęć, aby również zagrać w serialu. Piotr Swend odpowiedział wtedy wszystkim: “To zróbcie go sobie sami!”. Na efekty zawołania aktora nie trzeba było długo czekać, a to wydarzenie stała się bezpośrednią inspiracją do powstania czteroodcinkowego teatralnego serialu.

Tematy poszczególnych odcinków wyszły bezpośrednio od aktorów. Serial otworzył spektakl “…i my wszyscy. Odcinek 0”, w którym pojawia się temat braku perspektyw na pracę dla osób z niepełnosprawnościami. “Statek miłości. Odcinek 1” poruszał kwestię uczuciowości, związków czy małżeństwa. W przedstawieniu “Upadki. Odcinek 2” aktorzy zastanawiali się czy za pieniądze można kupić wszystko i ile to tak naprawdę może kosztować, a w finałowym spektaklu “Klauni, czyli o rodzinie. Odcinek 3” przyglądamy się czym jest dom i rodzina, i czy każdy może ją tworzyć na równych prawach. 

W 2012 roku do zespołu Teatru 21 dołączyła dramaturżka Justyna Lipko-Konieczna, aktorka Barbara Lityńska, scenografka i kostiumografka Wisła Nicieja, specjalista ds. promocji Jakub Drzewiecki. W 2013 roku do zespołu dołącza choreografka i performerka Justyna Wielgus oraz aktorka Cecylia Sobolewska. W 2015 roku grupa powiększyła się o aktora Piotra Sakowskiego.

 

Akcje performatywne w Muzeum POLIN

2011-2016

W ramach programu “Muzeum otwarte – programy dla osób z niepełnosprawnościami”, którego jednym z celów było udostępnianie dziedzictwa żydowskiego osobom z niepełnosprawnościami sensorycznymi i niepełnosprawnościami intelektualnymi, Teatr 21 został zaproszony do współpracy wokół działań poświęconych świętom żydowskim. W ramach nie powstały spektakle: „Uwaga, Purim!” (2011), “Tu bi-Szwat” (2014), “Tisza be-Aw” (2015), “Pesach – to święto wolności” (2016). 

W 2015 roku na łamach jednego z najważniejszych czasopism branżowych po raz pierwszy pojawia się pełnowymiarowa recenzja o performansie Teatru 21 (“Tisza be-Aw”) autorstwa Piotra Morawskiego pt. “Będziesz śmierdział zgniłym jajem”.

Ja jestem ja! – pierwszy spektakl dla dzieci

2011

W 2011 roku w Teatrze Baj odbywa się premiera pierwszego spektaklu Teatru 21 skierowanego do młodszej widowni – “Ja jestem ja” (na podstawie książki „Das kleine Ich bin Ich” Miry Lobe). Inspiracją do jego powstania były obserwacje dorosłej publiczności, która obarczona już normatywnym spojrzeniem na “Innego” ulegała reakcjom wpisanym w medyczne rozumienie niepełnosprawności, czyli jako deficytu, niedoskonałości, ofiary. Chęć do wprowadzenia zmiany tych reakcji doprowadziła do rozpoznania, że edukacja na rzecz zmiany odbioru osób z niepełnosprawnościami musi zaczynać się jak najwcześniej, już od dziecka.

Wyjście ze szkoły - pierwsza obecność na scenie teatru publicznego

2008-2010

Jednym z ważnych momentów w historii grupy było zaproszenie do Teatru Dramatycznego “Alicji” – spektaklu inspirowanego „Alicją w Krainie Czarów” oraz osobą autystycznej aktorki Teatru 21 – Marty Stańczyk. 

 

 

Ten moment był końcem pracy w sali gimnastycznej i początkiem długiej wędrówki przez różne instytucje publiczne Warszawy. Pierwszym i na bardzo długo bezpiecznym miejscem okazał się Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, gdzie próby Teatru 21 odbywały się w poniedziałki i środy, co zresztą trwa do dziś.

Do współpracy z Teatrem 21 dołącza scenografka i kostiumografka Agata Skwarczyńska, kompozytor Paweł Andryszczyk, twórca wideo Tomasz Michalczewski oraz autorka ruchu scenicznego Bożena Panfil-Gawerska.

Kolejnymi spektaklami były: „Miasto, Manifest” (2009) – happening, który krytycznie odnosił się do (nie)obecności osób niepełnosprawnych w przestrzeni miasta; „Portret” (2010) – zainspirowany książką Michele Lemieux pt. “Burzowa noc”.

 

Szkoła ``Dać szansę``

2005-2008

Po powrocie ze studiów pedagogiki teatru w Berlinie oraz stażu w Teatrze RambaZamba Justyna Sobczyk postanawia prowadzić warsztaty teatralne w Zespole Społecznych Szkół Specjalnych „Dać Szansę” na warszawskim Mokotowie. Uczniami szkoły są osoby z niepełnosprawnościami intelektualnymi. Nowym podejście i profilem pracy było nastawienie na poszukiwanie języka teatralnego i jakości artystycznych, a odejście od art terapii czy terapii. To na kolejne lata wyznaczyło radykalny i nieobecny w Polsce kierunek rozwoju Teatru 21. 

Początkowo warsztaty były otwarte dla wszystkich chętnych i gromadziły bardzo wielu uczestników. Z czasem wytworzyła się stała grupa aktorów i aktorek, która w większości stanowi trzon obecnego zespołu Teatru 21. Nazwa zespołu pochodzi od trisomi 21 – innego określenia zespołu Downa.

Pierwsze spektakle odbywały się w sali gimnstycznej, a ich widzami byli rodzice i bliscy uczestników warsztatów. 

W tym okresie powstały między innymi:
„Wiadomość nie z tej ziemi”, „Czekamy, czekamy…” – szkolne przedstawienia jasełkowe; „Orfeusz + Eurydyka = WNM” (2005) – spektakl inspirowany historią miłosną mitycznych kochanków; „Lot nad Panamą” (2006) – zrealizowany na podstawie bajki Janoscha pt. „Ach, jaka cudowna jest Panama”, opowiadającej o marzeniach o krainie idealnej do życia.

 

WESPRZYJ NAS!

 

NEWSLETTER

Zapoznałem się z polityką prywatności